มโนห์รา
มโนห์ราและพี่นางทั้ง ๖
เป็นนางกินรี ธิดาของท้าวทุมราช วันหนึ่งได้พากันมาเล่นน้ำที่สระโบกขรณี
พรานบุณใช้บ่วงนาคคล้องจับนางมโนห์ราไปได้ นำไปถวายพระสุธนพระยุพราชแห่งเมืองปัญจาล
พระสุธนรับนางไว้เป็นชายา ซึ่งทำให้ปุโรหิตไม่พอใจเป็นอย่างยิ่งจึงหาทางกำจัดนาง วันหนึ่งสบโอกาสที่พระสุธนยกทัพออกจากเมืองและท้าวอาทิตย์วงศ์ประชวร ปุโรหิตยุยงให้บูชายัญนางมโนห์ราเพื่อสะเดาะพระเคราะห์ ก่อนที่นางจะเข้าสู่พิธีบูชายัญได้ทูลขอปีกหางและฟ้อนรำตามเพศกินรี สบโอกาสนางจึงบินหนีกลับบ้านเมืองได้
รำฉุยฉายพราหมณ์
รำฉุยฉายพราหมณ์
เป็นการรำตอนหนึ่งในบทละครพระราชนิพนธ์รามเกียรติ์ภาคสวรรค์
ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่อง ‘พระคเณศเสียงา’ กล่าวถึง
ปรศุราม เจ้าแห่งพราหมณ์ ทะนงตัวว่าเป็นที่โปรดปรานของพระอิศวร
คิดจะเข้าเฝ้าพระอิศวรและพระอุมา ในโอกาสที่ไม่สมควร
ซึ่งขณะนั้นพระอิศวรและพระอุมา ทรงบรรทมในพระที่
พระคเณศห้ามไว้ จึงเกิดการวิวาทกันขึ้น ปรศุราม สู้กำลังพระคเณศไม่ได้ จึงใช้ขวานที่พระอิศวรประทานให้ ขว้างไปยังพระคเณศ พระคเณศทรงเห็นขวานก็จำได้ว่าเป็นของพระบิดา ด้วยความเคารพในพระบิดา จึงไม่หลบ ทำให้ขวานตัดถูกงาซ้ายขาด
ความทราบถึงพระอุมา พระอุมาทรงกริ้วปรศุราม จึงสาปปรศุรามให้หมดกำลังล้มกลิ้งดั่งท่อนไม้ แต่พระอิศวรทรงมีจิตเมตตา ทรงแนะให้รามปรศุ ตั้งจิตถึงพระนารายณ์ขอให้ทรงช่วย พระนารายณ์ทรงทราบด้วยฌาณ ทรงเล็งเห็นว่าคณะพราหมณ์จะขาดผู้ปกป้อง อีกทั้งทราบว่าพระอุมาทรงเมตตาต่อเด็ก จึงทรงแปลงกายเป็นพราหมณ์น้อย ซึ่งเป็นปฐมเหตุให้เกิดการรำฉุยฉายพราหมณ์ต่อหน้าพระอุมาขึ้น เนื้อเรื่องต่อไปพระอุมาทรงประทับใจพราหมณ์น้อย ทรงประทานพรให้พราหมณ์น้อยขออะไรจากพระองค์ได้ แล้วพระนารายณ์ก็สามารถแก้ไขคำสาปให้กลับกลายเป็นดีได้ในที่สุด
พระคเณศห้ามไว้ จึงเกิดการวิวาทกันขึ้น ปรศุราม สู้กำลังพระคเณศไม่ได้ จึงใช้ขวานที่พระอิศวรประทานให้ ขว้างไปยังพระคเณศ พระคเณศทรงเห็นขวานก็จำได้ว่าเป็นของพระบิดา ด้วยความเคารพในพระบิดา จึงไม่หลบ ทำให้ขวานตัดถูกงาซ้ายขาด
ความทราบถึงพระอุมา พระอุมาทรงกริ้วปรศุราม จึงสาปปรศุรามให้หมดกำลังล้มกลิ้งดั่งท่อนไม้ แต่พระอิศวรทรงมีจิตเมตตา ทรงแนะให้รามปรศุ ตั้งจิตถึงพระนารายณ์ขอให้ทรงช่วย พระนารายณ์ทรงทราบด้วยฌาณ ทรงเล็งเห็นว่าคณะพราหมณ์จะขาดผู้ปกป้อง อีกทั้งทราบว่าพระอุมาทรงเมตตาต่อเด็ก จึงทรงแปลงกายเป็นพราหมณ์น้อย ซึ่งเป็นปฐมเหตุให้เกิดการรำฉุยฉายพราหมณ์ต่อหน้าพระอุมาขึ้น เนื้อเรื่องต่อไปพระอุมาทรงประทับใจพราหมณ์น้อย ทรงประทานพรให้พราหมณ์น้อยขออะไรจากพระองค์ได้ แล้วพระนารายณ์ก็สามารถแก้ไขคำสาปให้กลับกลายเป็นดีได้ในที่สุด
พระรามตามกวาง
พระรามตามกวาง การแสดงชุดนี้
อยู่ในการแสดงโขนเรื่องรามเกียรติ์
ชุดพระรามตามกวาง
ที่กล่าวถึงทศกัณฐ์พญายักษ์แห่งกรุงลงกา ได้วางอุบายให้มารีศแปลงเป็นกวางทองไปลวงจนสีดาหลงใหลและอ้อนวอนพระรามให้ตามจับ ทศกัณฐ์จึงลักนางสีดาไปกรุงลงกา
การแสดงชุดนี้ แสดงถึงลีลาท่ารำอันสง่างามและอ่อนช้อยของการไล่ติดตามกันระหว่างพระรามกับกวางทอง ได้รับการยกย่องว่าเป็นการแสดงที่งดงามตามแบบฉบับนาฏศิลป์ไทยชุดหนึ่ง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น